Dlaczego diamenty mają różne kolory? Tajemnica ukryta głęboko pod powierzchnią Ziemi

Choć większość diamentów kojarzy się z bezbarwnym blaskiem, natura potrafi zaskoczyć – niektóre z nich mienią się odcieniami niebieskiego, zielonego, żółtego, a nawet różowego. Co sprawia, że te klejnoty przybierają tak niezwykłe barwy?

Czerwony diament Winstona o masie 2,33 karatów należy do największych tego typu. Obecnie można go oglądać w Narodowym Muzeum Historii Naturalnej Smithsonian w Waszyngtonie (Źródło zdjęcia: Robert Weldon, dzięki uprzejmości Ronalda Winstona).

Diament to czysty węgiel   Diamenty powstają głęboko pod powierzchnią Ziemi – ponad 160 km w głąb płaszcza – gdzie ekstremalne ciśnienie i temperatura łączą atomy węgla w wyjątkowo trwałą strukturę krystaliczną. Aby zachować tę strukturę, muszą szybko wydostać się na powierzchnię, najczęściej podczas erupcji wulkanicznych. W przeciwnym razie mogą przekształcić się w grafit.

Skąd kolor? Zanieczyszczenia, promieniowanie i deformacje   Większość diamentów jest bezbarwna, ale niektóre zawierają śladowe ilości innych pierwiastków lub ulegają fizycznym deformacjom:

• 🟡 Azot – może wbudować się w strukturę diamentu, nadając mu żółty lub pomarańczowy odcień.

• 🔵 Bor – tworzy niebieskie diamenty, jak słynny Hope.

• 🟢 Promieniowanie – kontakt z radioaktywnymi skałami (np. zawierającymi uran) może spowodować zielone zabarwienie.

• 💗 Deformacje strukturalne – odpowiednie ściśnięcie sieci węglowej może nadać diamentowi różowy lub czerwony kolor. Zbyt duży nacisk prowadzi do brązowienia, zbyt mały – do braku koloru.

  
  

Geologiczny GPS   Różowe i czerwone diamenty są szczególnie cenne dla naukowców – ich struktura pozwala określić miejsce i czas powstania. Przykładem są różowe diamenty z kopalni Argyle w Australii, które powstały 1,3 miliarda lat temu, podczas rozpadu pierwszego superkontynentu.

Diamenty jako okno w głąb Ziemi   Badania nad kolorowymi diamentami pomagają zrozumieć procesy geologiczne i cykle węgla zachodzące we wnętrzu planety. Jak podkreśla geolog Gabriela Farfan: „To po prostu cud, że w ogóle istnieją”.